Obezite ile tip 2 diyabet arasındaki bağ sandığından güçlü. İnsülin direnci nedir, kısır döngü nasıl kırılır?
Kilo ile şeker hastalığı çoğu zaman aynı hikâyenin iki bölümüdür. Biri ilerledikçe öbürünü tetikler ve kimse fark etmeden döngü kurulur.
Bağlantı nerede?
Özellikle karın çevresinde biriken yağ dokusu, hücrelerin insüline tepkisini azaltır. Buna insülin direnci denir. Pankreas daha fazla insülin üretmeye çalışır, bir süre sonra yorulur ve kan şekeri yükselir. Sonuç tip 2 diyabettir. Yükselen insülin ise yağ depolanmasını kolaylaştırıp kilo vermeyi zorlaştırır. İşte kısır döngü.
Erken uyarı işaretleri
- Tatlı ve hamur işi sonrası aşırı yorgunluk ya da uyku hali
- Sürekli susama ve sık idrara çıkma
- Boyun, koltuk altı çevresinde koyu renkli cilt lekeleri
- Belirgin karın çevresi artışı
- Aile geçmişi
Bu belirtiler tanı koymaz, ama doktora gitmek için yeterli bir sebeptir. Basit bir açlık kan şekeri ve HbA1c testi çoğu zaman tabloyu netleştirir.
İyi haber: döngü kırılabilir
Vücut ağırlığının yüzde 5-10’u kadar kaybı bile kan şekeri kontrolünü belirgin biçimde iyileştirebiliyor. Bazı kişilerde erken dönemde verilen kilo, diyabeti gerileme sürecine sokabiliyor.
Neler işe yarar?
- Rafine karbonhidrat ve şekerli içecekleri azaltmak
- Lif, protein ve sağlıklı yağları tabağa yerleştirmek
- Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş ya da benzeri hareket
- Düzenli uyku. Uykusuzluk iştah hormonlarını bozar.
- Düzenli kontrol ve gerekirse ilaç desteği
Obezite ve diyabet kader değil. Ama sessiz ilerlediği için en büyük risk, “bende bir şey yok” demek.
